Racisme tegen Nederlandse-Aziaten door coronavirus: “We pikken het niet langer om mikpunt van spot te zijn”

Racisme naar Aziatische bevolkings- groepen is niks nieuws maar wordt door de huidige coronacrisis meer zichtbaar, vertelt kunstenaar en anti-racisme activist Sioejeng Tsao. “Ik voelde dit altijd al maar nu kan ik er niet meer omheen.” 

Je kunt hoog of laag springen, meelachen om racistische grappen, maar zelfs dan zullen anderen jou niet als volwaardige Nederlander zien, vertelt Sioejeng (28) vanuit haar Amsterdamse woning. “Ik heb ook shit gezegd omdat ik bang was buiten de boot te vallen, maar nu doe ik dat niet meer.”

Haar naam betekent ‘stralende dame’ in het Chinees. Het past goed bij haar opvallende verschijning bestaande uit kobaltblauw geverfde lokken. Hoe heeft zij het thuiszitten de afgelopen weken ervaren? “De eerste paar dagen waren raar: het voelde zo plotseling. Vanaf het eerste moment nam ik het uiterst serieus. Al voor de officiële maatregelen in werking werden gesteld, bleef ik zoveel mogelijk binnen”, bekent Sioejeng. “Ik heb altijd al gezegd dat we te snel leven en wist dat er een moment zou komen waarop we zouden worden teruggeroepen. Toch dacht ik dat dit moment pas zou komen als ik heel oud – of nog erger – dood zou zijn.” Volgens Sioejeng hebben Aziatische landen waaronder Singapore, Taiwan en Zuid-Korea een veel efficiëntere aanpak in de bestrijding van het virus dan Nederland. “Dit komt omdat zij al beschikken over kennis en ervaring door het SARS-virus. Het lijkt me daarom logisch dat landen zonder ervaring hun voorbeeld volgen. Toch hoor ik mensen zeggen: maar China heeft ons met dit virus opgezadeld! China wordt gegeneraliseerd tot één groot gevaar, in plaats van het te beschouwen als een land met een regering die losstaat van de individuele inwoners. Vervolgens worden deze frustraties afgereageerd op mensen met een Oost-Aziatisch uiterlijk, waaronder ik.”

Hoe komt het dat racisme naar Nederlandse Aziaten toe voor velen nu pas echt zichtbaar wordt? 
“Racisme in Nederland leeft onder het oppervlak. Toen Chinezen voor het eerst in Nederland kwamen, gingen ze al snel meedraaien in de maatschappij: ze openden hun eigen restaurants en snackbars. Toch zijn ze nooit volledig geïntegreerd, omdat ze 9 van de 10 keer niet de taal spraken en alleen met hun eigen groep omgingen. Door de buitenwereld werden ze echter als ‘rolmodel’ migranten bestempeld, terwijl zij zich nooit écht onderdeel van de samenleving voelden. Er werden maaltijden bij ze afgehaald, maar tegelijkertijd kregen ze kutopmerkingen naar hun hoofd geslingerd. Door de huidige coronacrisis zien we het gevoel wat we ons hele leven met ons meedragen ineens overal aan het licht komen: we worden toch niet helemaal geaccepteerd. Ik voelde dit altijd al maar nu kan ik er niet meer omheen. Doordat jonge Nederlandse-Aziaten nu opener durven te zijn, brengen we onze boodschap naar buiten: we pikken het niet langer om het mikpunt van spot te zijn.”

Op welke manier wordt er volgens jou in Nederland gekeken naar de Chinese gemeenschap?
“Ze zijn altijd beschouwd als een modelminderheid. Er is een ideaalbeeld van ze gecreëerd door andere Nederlanders, zonder echt te erkennen welke problemen ze ondervinden. In de Chinese cultuur draait het om bescheidenheid en respect voor autoriteit. Mijn opa kwam toentertijd in de oorlog naar Nederland en was vooral heel dankbaar dat hij hier een nieuw leven mocht opbouwen. Hij zei altijd dat er twee dingen zijn waar je het nooit over moet hebben om de harmonie te bewaren: politiek en religie. Ergens begrijp ik het, maar je kunt niet in harmonie leven als je niet wordt geaccepteerd om wie je bent.”

Hoe was het om op te groeien als jong Nederlands-Aziatisch meisje? 
“Ik groeide op in de Bijlmer en zat op een gekleurde school. Desondanks waren mijn broer en ik de enige kinderen met een Chinese afkomst op onze school. Van jongs af aan was ik me al bewust dat wij anders waren dan de rest. Ik kan me nog herinneren dat ik een keer ging bowlen met mijn ouders terwijl er naast ons een jongetje lelijke dingen naar me riep en spleetogen maakte. Mijn vader sprak toen midden in de bowlingbaan de vader van dat kind aan op zijn ongepaste gedrag. In dat opzicht heb ik geluk met mijn vader, want als rasechte Amsterdammer is hij niet op z’n mondje gevallen. Mijn moeder daarentegen zou zich nooit zo uitspreken. Ze is geboren in Nieuw-Guinea, volbloed Chinese en kwam op latere leeftijd naar Nederland. Zij stelde zich vooral bescheiden op.”

Hoe ben je begonnen als anti-racisme activist? 
“In de zomer van 2019 was ik betrokken bij de productie van een videoclip van rapformatie Broederliefde. De producer had gevraagd of ik Oost-Aziatische mensen kende voor de casting. Ik vroeg een aantal keer expliciet of Chinezen in een slecht daglicht zouden worden gezet. Zij garandeerden toen dat het niet het geval was. Toen ik de videoclip later zag, dacht ik: what the fuck gebeurt hier nou weer?

Nadat ik een onserieuze reactie kreeg van de productie, was ik er klaar mee. Op Instagram postte ik mijn ongenoegen waarna het bericht talloze keren werd gedeeld. Van een ‘gewone’ Instagrammer was ik van de een op de andere dag een ware activist geworden. Ineens was ik in één klap zichtbaar voor iedereen. In het begin was dat best moeilijk, omdat ik me nog niet volledig had kunnen acclimatiseren aan de situatie. Mensen zijn snel geneigd hun mening uit te storten en ik kreeg dan ook veel haatreacties. Toen ik voor de eerste keer online werd aangevallen, was ik bang om naar buiten te gaan. Ik moest toen blijven herhalen tegen mezelf waarom ik dit ook alweer deed. Gelukkig kreeg ik ook ontzettend veel lieve berichten waarin mensen me vertellen wat mijn werk voor ze heeft betekend. Daar doe ik het voor. Alle andere backlash en reacties als ‘kutchinees’ boeien me niet meer.”

Het kunstwerk van Sioejeng genaamd ‘Truth is dead’.

Gebruik je jouw kunst ook voor activistische uitingen?
“Mijn kunst heeft altijd al een activistisch randje gehad. In mijn beleving heeft kunst geen belichaming: iedereen kan iets creëren en het is vrij te interpreteren. Toch werk ik zoveel mogelijk vanuit mijn eigen belevingswereld. Ik wil alleen spreken vanuit mijn eigen ervaring als Nederlands-Aziatische vrouw. Lange tijd heb ik me afgestoten van mijn afkomst, maar naarmate ik ouder word ben ik gaan inzien hoeveel mijn afkomst voor me betekent. Het belangrijkste wat ik daarmee uit wil dragen is: stap uit je bubbel. De kleine moeite die jij doet, vormt een groot gebaar voor een ander.”

Een reactie plaatsen

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s